Flexibiliteit bleek het codewoord op de eerste editie van het Urban Forum in Brussel. Zowat alle sprekers riepen op tot flexibiliteit in de nieuwe verordeningen inzake cohesiebeleid 2014-2020. Flexibiliteit voor de thematische prioriteiten, flexibiliteit in het aantal deelnemers van het Urban Development Platform en flexibiliteit in de rapportage. Hieronder vindt u een verslag terug.
Steden blijven een prioriteit, Johannes Hahn (Europees Commissaris voor Regionale Ontwikkeling)
Steden blijven een prioriteit, ook in de volgende programmaperiode. De honderd belangrijkste steden van de wereld zijn goed voor 1/3 van de economische prestaties. Wetenschappers voorspellen dat in 2050 70% van de wereldbevolking in steden zal leven. Cohesiebeleid is een instrument om in te spelen op de komende uitdagingen en om de doelstellingen van Europa 2020 te realiseren. In het cohesiebeleid zijn enkele concrete voorstellen geformuleerd om stedelijke ontwikkeling een boost te geven. Ten eerste wordt voorgesteld om 5% van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) voor stedelijke ontwikkeling te reserveren, vormgegeven in geïntegreerde territoriale investeringen waarvan het beheer volledig of gedeeltelijk in handen van steden wordt gegeven. Ten tweede wordt de rol van steden als innovatoren bevestigd in een ander nieuw instrument, de Stedelijke Innovatieve Acties. Deze subsidies, 400 miljoen euro, zullen via oproepen tot het indienen van voorstellen worden toegekend aan de beste, innoverende stadsprojecten. Een laatste nieuwigheid is de oprichting van een Urban Development Platform. 300 steden zullen worden geselecteerd, enerzijds door de lidstaten en anderzijds door de Europese Commissie. Naast deze initiatieven werden een aantal specifieke investeringsprioriteiten voor stadsontwikkeling naar voor geschoven. Voor de opmaak van de partnerschapscontracten in de lidstaten zal de Europese Commissie ook uitdrukkelijk vragen om de steden structureel te betrekken bij de opmaak, implementatie en monitoring.
Geen lijst van steden, maar van stedelijke gebieden, Jan Olbrycht (Europees Parlement)
Olbrycht stelt dat de Europese Commissie een goed fundament heeft gelegd voor gesprekken over de verordening. Het gaat niet enkel over onderhandelingen over hoeveel geld er naar welk doel gaat. Het gaat ook over de definitie van een Europese stad. Welke processen willen we vanuit de EU versterken? Het is bijvoorbeeld eenvoudig om met Europese steun steden te laten uitdeinen en uitbreiden, maar is dit wel de juiste keuze? Europees geld is ook niet bedoeld om alles in een stad op te lossen of te vervangen. Het moet mogelijkheden scheppen, het is in de eerste plaats ondersteunend. Olbrycht pleit voor flexibiliteit in de intussen beruchte lijst van steden in het Urban Development Platform. Hij stelt voor om geen lijst van steden, maar van stedelijke gebieden te maken. Een geïntegreerde benadering is enkel mogelijk met inbegrip van steden én omliggende plattelandsgebieden.
We blijven het burgemeestersconvenant mee ondersteunen, Connie Hedegaard (Europees Commissaris voor Klimaat)
Steden zijn verantwoordelijk voor 60% tot 70% van het energieverbruik en 75% van de CO² uitstoot. Tegelijk zijn steden heel kwetsbaar, o.a. voor overstromingen. Maar steden zijn ook de plaatsen waar een grote vooruitgang kan geboekt worden op het vlak van klimaatadaptatie, o.a. in publiek transport. En als stad sta je dicht bij de burger om de nood aan gedragsverandering te duidelijk te maken. Voor de Europese Commissie gaan klimaatactie en stadsontwikkeling hand in hand. In de komende jaren zal energie-efficiëntie zorgen voor een boost in de werkgelegenheid, van het retrofitten van publieke gebouwen tot het uitbreiden van de mogelijkheden van publiek transport. Jobs in de sector van de energie-efficiëntie zijn zonder meer een goede investering. Publieke overheden zullen in de toekomst ook moeten denken aan innovatieve financiële modellen om de private sector over de streep te trekken bij grote investeringsprojecten. Verder blijft de Commissie het initiatief van het burgemeestersconvenant ondersteunen. Intussen hebben meer dan 3000 lokale besturen dit convenant ondertekend.
Stedelijke Innovatieve Acties, Veronica Gaffey (Europese Commissie, DG Regio)
Veronica Gaffey introduceert het nieuwe principe van de Stedelijke Innovatieve Acties (Urban Innovative Actions of UIA) waarvoor de Europese Commissie momenteel een gedetailleerd voorstel uitwerkt. Met de Stedelijke Innovatieve Acties focust de Commissie op innovaties, experimentele oplossingen in relatie tot duurzame stedelijke ontwikkeling. Innovaties in steden moeten met andere woorden zichtbaarder en transparanter gemaakt worden. De Europese Commissie, die het instrument beheert, zal een competitie uitschrijven om de beste voorstellen te selecteren. Innovatie en toepassing op Europees niveau zijn de twee belangrijkste selectiecriteria. Voor deze Stedelijke Innovatieve Acties wordt 0,2 % van EFRO of 400 miljoen euro gereserveerd.
Meer flexibiliteit en vereenvoudiging, Mercedes Bresso (Comité van de Regio’s)
Mercedes Bresso, voorzitster van het Comité van de Regio’s, benadrukt het belang van steden voor het Comité. Op 23 maart 2012 wijdt het Comité van de Regio’s haar vijfde top in Kopenhagen aan stadsontwikkeling. Dit event is een goede gelegenheid om te zien hoe steden zich steeds opnieuw uitvinden. Het Comité heeft alvast enkele reacties op de voorstellen van de Europese Commissie rond cohesiebeleid 2014-2020. Zo vraagt het dat de verschillende investeringsinstrumenten niet enkel gericht zijn op de Europa 2020 strategie. Investeren in duurzame ontwikkeling is goed, maar ook de steun aan samenwerking tussen stedelijke gebieden en het platteland moet gestimuleerd worden. Wat het platform voor stedelijke ontwikkeling betreft, vraagt Bresso om te kijken naar een verbetering van bestaande instrumenten, eerder dan kosten en tijd te verspillen aan nog een nieuw instrument. Ook pleit het Comité van de regio’s voor meer flexibiliteit en vereenvoudiging.
Geïntegreerde Territoriale Investeringen, Rudolf Niessler (Europese Commissie, DG Regio)
Rudolf Niessler licht het systeem van de Geïntegreerde Territoriale Investeringen (Integrated Territorial Investments of ITI’s) toe. Dit zijn territoriale instrumenten voor de uitvoering van gecombineerde operationele plannen van structuurfondsenprogramma's op het lokale niveau. Dit nieuwe bestuursmechanisme beperkt zich niet enkel tot stedelijke ontwikkeling. Een Geïntegreerde Territoriale Investering moet worden toegepast bij grote investeringen die een bijdrage vereisen van verschillende sectoriële acties. Ze combineren de thematische en de territoriale dimensie. Steden die gebruik maken van zo’n ITI kunnen ook uitgenodigd worden voor het Urban Development Platform.
Meer lezen: http://ec.europa.eu/regional_policy/conferences/urban_forum2012/index_en.cfm
Verwante informatie: http://ec.europa.eu/regional_policy/sources/docgener/informat/2014/urban_en.pdf (factsheet van de Europese Commissie over stedelijke aspecten in het cohesiebeleid 2014-2020)
