De Europese Commissie bereidt momenteel de herziening voor van de toepassing van EU-staatssteunregels op diensten van algemeen economisch belang (DAEB). De DAEB-kaderregeling loopt af in november 2011.
Vandaag publiceerde de Europese Commissie de voorlopige voorstellen. Het nieuwe pakket bestaat uit 4 documenten: een vrijstellingsbesluit, een verordening rond de de minimissteun en twee mededelingen. De documenten zijn beschikbaar op http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/sgei.html.
Diensten van algemeen economisch belang vervullen een essentiële rol binnen de Unie. Daarbij kan het gaan om diensten die uiteenlopen van commerciële diensten (netwerkindustrieën zoals postdiensten, energievoorziening, elektronische communicatiediensten of openbaarvervoersdiensten) tot een breed scala van diensten in de zorg en sociale dienstverlening (bijv. verzorging en verpleging van ouderen en mensen met een handicap).
Diensten van algemeen belang, of ze nu door publieke of particuliere ondernemingen worden geleverd, kunnen, zonder financiële staatssteun in de vorm van compensaties voor de openbare dienst, vaak niet onder economisch aanvaardbare voorwaarden worden verricht. Hoe diensten van diensten van algemeen economisch belang worden verricht, verschilt ook sterk van lidstaat tot lidstaat. Ook tussen sectoren onderling zijn er op dat punt grote verschillen. Om overheidsinstanties en marktdeelnemers rechtszekerheid te bieden wat betreft de toepassing van staatssteunregels op dit gebied, heeft de Commissie in 2005 een reeks rechtsinstrumenten aangenomen die bekend staan als het pakket diensten van algemeen economisch belang. Het DAEB-pakket maakt duidelijk in welke omstandigheden staatssteun voor de financiering van een dienst van algemeen economisch belang met het Verdrag verenigbaar is.
Het voorstel geeft meer mogelijkheden voor vrijstelling van aanmelding, rekening houdend met sectoren die een beperkte impact hebben op de interne markt. Vrijstelling wordt o.a. gegeven aan ziekenhuizen en bepaalde ondernemingen belast met sociale diensten van algemeen belang (toegang tot gezondheidszorg, beroepsopleiding, arbeidsmarkt, sociale huisvesting, sociale inclusie van kwetsbare personen zoals ouderen, vluchtelingen,...). Ook ondernemingen die voldoen aan de vier criteria van het Altmarkarrest krijgen een vrijstelling. Zij mogen de interne handel niet hinderen en mogen jaarlijks niet meer dan 15 miljoen euro compensatie ontvangen.
De diensten voor algemeen economisch belang moeten wel vastgelegd worden in een besluit (act of entrustment) waarbij de bevoegde overheid een onderneming de verantwoordelijkheid toevertrouwt een bepaalde taak uit te voeren. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de controle van overcompensatie.
Een specifieke verordening voor de minimiscompensatie zou bepalen dat steun verleend door overheden van minder dan 10.000 inwoners aan kleine publieke diensten, die geen gevaar vormen voor concurrentie en die minder dan 150 000 euro per belastingjaar ontvangen, wordt vrijgesteld. De de minimissteun bestaat momenteel reeds voor staatssteun in het algemeen. De de minimis-drempel ligt daar op 200.000 euro over een periode van 3 belastingjaren.
Voor ondernemingen die een compensatie krijgen voor diensten van algemeen belang met een meer commerciële inslag bereidt de Europese Commissie een mededeling voor die aanbevelingen formuleert voor de lidstaten. Compensatie moet redelijk en proportioneel zijn. De tweede, redelijk algemene mededeling, is een handboek met een oplijsting van definities en regels die van toepassing zijn.
Bronnen:
Europolitics
http://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/sgei.html
Verwante info: http://www.vleva.eu/event/financiering-van-diensten-van-algemeen-economisch-belang-voorbij-altmark-brussel-26-mei-2011
